De toeristische tram van de Aisne bestaat tien jaar

De TTA, die dit jaar zijn tiende verjaardag viert, zal tot 26 oktober weer heel wat leven brengen in de rustige, bekoorlijke Aisnevallei.

Zoals tijdens de vorige seizoenen, kunnen zij die nog eens een stukje charme uit hun jeugdjaren willen beleven, hun hart ophalen aan een reisje zoals in de goede oude tijd. Die mogelijkheid wordt hen geboden door de sierlijke, netjes opgepoetste treintjes van de TTA, die als het ware een levend museum zijn van het landelijk vervoer uit vroegere jaren.

Het TTA-net is een prestatie van een groep enthousiaste vrijwilligers die voor hun initiatief konden rekenen op de onontbeerlijke steun van de NMVB. Het werd aangelegd op een afgedankte buurtspoorlijn die de kronkelingen volgt van de Aisne, een tiental kilometers van Hotton, Barvaux en Bomal. Barvaux en Bomal liggen op de lijn 43 van de NMBS, de zogenaamde „Ourthe-lijn” (Luik - Jemelle).

Na heel wat vergaderingen en besprekingen werd het gedeelte van de lijn dat opnieuw voor exploitatie in aanmerking zou komen, definitief vastgelegd. Ze zou vertrekken aan de brug van Erezée en van Blier, Amonines en Forge-à-la-Plez, Dochamps bereiken. Men begon alvast met het verwijderen van het kreupelhout van de spoorbaan, die overigens nog steeds haar eigen bedding heeft, en het wegsnoeien van de boomtakken ten einde het ruimteprofiel vrij te maken. Vervolgens arriveerde van zo wat overal het soms kaduke rollend materieel dat de kern zou vormen van het eerste materieelpark: drie stoomlocomotieven (waarvan slechts één rijvaardige), vier motorrijtuigen, twaalf rijtuigen en enkele goederenwagens. De locomotieven en motorrijtuigen waren afkomstig van de NMVB, terwijl het getrokken materieel een nog al uiteenlopende oorsprong had: NMVB, Antwerpse Tramwegen (MIVA) en Tramwegen van Charleroi (STIC). 25 juni 1966 was dan ook een historische dag toen de lijn, in aanwezigheid van de gouverneur van de provincie Luxemburg, plechtig in gebruik werd genomen. Tijdens de volgende jaren heeft het leger de pioniers van de TTA wel even geholpen. Zo zorgde de genie voor het aanbrengen en uitwerpen van 25 ton ballast, hielp ze bij het leggen van 1 200 nieuwe dwarsliggers en bouwde ze een loods te Blier om er het rollend materieel in onder te brengen en de mecaniciens, werklieden en schilders in staat te stellen hun werk in de beste voorwaarden te verrichten. Later legde een peloton van de TTR een telefoonlijn aan tussen Erezée en Forge-à-la-Plez en plaatste ze tevens een elektrische signalisatie.

Mettertijd werden de rijtuigen gerestaureerd en herschilderd, de sporen verbeterd, de motorrijtuigen hersteld... In 1971 kreeg het park een vierde locomotief bij. Ze kwam uit Saint-Valéry, in de Somme. Deze Franse locomotief, de „Scarpe”, ziet er gewoner uit dan de machines met twee stuurstanden van het NMVB-type; zoals deze laatste is ze uitgerust met drie gekoppelde assen.

Die knalrode „Scarpe” welke puft als een „grote” locomotief, deed haar maidentrip op het TTA-net op 9 juni 1973, ter gelegenheid van de verlenging van de lijn (1 500 m) tot aan de hoeve van Bergister, nabij Dochamps. In 1966, het eerste exploitatiejaar, reden er 3 600 toeristen op het net. In 1972 waren er dat al meer dan 32 000! Het seizoen 74 viel tegen: slechts 28 138 bezoekers lieten zich niet afschrikken door het minder prettige weer. De vermindering van inkomsten die door deze daling aan belangstelling werd veroorzaakt, ging, vanwege de inflatie, bovendien gepaard met een aanzienlijke stijging van de bevoorradingskosten. De TTA moet er dus momenteel van afzien de lijn nogmaals te verlengen en een stoomlocomotief opnieuw rijvaardig te maken.

Vorig jaar werden de gewone onderhoudswerken van de spoorbaan en van het materieel voortgezet. De veiligheidsvoorzieningen van de treinen werden verbeterd en uitgebreid.

Bij het begin van de winter hebben actieve leden de loods gebetonneerd en nogmaals het kreupelhout verwijderd om de schilderachtige hoekjes van de lijn vrij te maken.

Op 31 december II. bestond het materieelpark uit 59 voertuigen. Daartoe behoren vijf NMVB-motorrijtuigen (AR 93, AR 133, ART 50, 69 en 123) en de vier stoomlocomotieven (nrs. 24 „Scarpe”, 1000, 1075 en 1076). Locomotief nr. 24 is op ’t ogenblik de enige rijvaardige. Inderdaad, locomotief nr. 1076, die van bij ’t begin de stoomdiensten onderhield, is beschadigd; loc. nr. 1075 is in herstelling en loc. nr. 1000 is nog steeds buiten gebruik. De „Scarpe” werd uitgerust met een rechtstreekse en automatische Westinghouserem van het vicinaltype. De geperste lucht zal worden geleverd door een compressor afkomstig van een type 29 van de NMBS, gemonteerd op de voorkant van de machine. De twee reservoirs kregen een plaats onder het dak van de bestuurderscabine, dit om de esthetiek van de locomotief niet te schaden. Bij de ingebruikneming, begin juni, van de Westinghouserem werd de stoomrem uitgeschakeld. Het aanbrengen van de luchtdrukrem werd door veiligheidsredenen ingegeven vermits verscheidene rijtuigen van de TTA er van eerst af mee zijn uitgerust.

Laten wij, om te besluiten, eraan herinneren dat de lijn van de TTA gelegen is op een twintigtal kilometers van verscheidene, bekende toeristische oorden: La Roche-en-Ardenne, de Hérou, de stuwdam van Nisramont, de Baraque Fraiture en haar venen, de grotten van Hotton, de hunebedden van Wéris, Durbuy (de kleinste stad van België), de safari van Dochamps, enz. Gecombineerd met een bezoek aan de streek, zal een tochtje op de TTA een ideale gelegenheid zijn om een dagje uit op een aangename wijze te vullen. Wij kunnen niet anders dan ons verheugen over het initiatief van enkele tramfans die nog steeds heimwee hebben naar die goeie ouwe buurtspoorwegen, welke tal van gewesten die ver van de grote spoorweg gelegen zijn, uit hun afzondering hebben gehaald. Tot die echte vrienden van het Spoor zeggen we dank en... doe zo voort!