Onze onvergetelijke “stomers”

Thans, op het ogenblik dat wij nog alleen aan elektrificatie en verdieseling denken, mogen wij toch ook onze merkwaardige stoomlocomotieven niet vergeten waardoor de namen van Belgische uitvinders zoals Belpaire, Walschaerts en Flamme wereldberoemd werden.

De befaamdste Belgische stoomlocomotief, het “type 10”, werd in 1909 geboren. Deze locomotief sleepte reizigerstreinen op de lijnen van Luik en Luxemburg en was, gedurende meer dan veertig jaar, de koningin van ons net. Een enkel exemplaar, de 10.018, is thans nog in omloop, de andere werden van 1954 tot 1958 uit de dienst genomen.

Haar jongste zuster, het “type 1”, waarvan de eerste uitstap dagtekent van 1935, is nog altijd in dienst; het is een half aerodynamische machine gebouwd in functie van de uitslagen die bekomen werden door wijzigingen aan het “type 10” aan te brengen.

Onze snelste stoomloco, het “type 12”, die haar eerste reis deed in 1938, bracht Oostende op een uur van Brussel. Zij is nog immer in dienst. Haar stroomlijnvorm geeft haar een eigenaardig uiterlijk.

Om de zware goederentreinen te slepen op de Ardeense hellingen, bouwde men de geweldige locomotief “type 36” die, toen zij in 1909 verscheen, beschouwd werd als de krachtigste locomotief van Europa. Wie ooit een koppel van deze “typen 36” aan het hoofd van een ijzerertstrein over de helling van Poix-Saint-Hubert te Libramont heeft zien klauteren zal dit schouwspel wel nooit, vergeten. Zij werden van 1949 tot 1951 uit de dienst genomen.

Het “type 5”, gebouwd in 1929, was een machine voor gemengde diensten. Het was toentertijd de zwaarste en de krachtigste locomotief van haar categorie. Er werden slechts vier exemplaren van gebouwd; zij werden in 1953 uit de dienst genomen.

De kleuren van onze locomotieven werden van 1926 af gewijzigd. Op dat ogenblik, ruimde de “chocolade”-kleur van de Staat de plaats voor het donkergroen van de N.M.B.S. Het “type 1” kwam nochtans, in 1935, middelgrijs geschilderd in omloop. Wat het prototype van de typen 10 en 36 betreft, hun kleur was van het zuiverste citroengeel.

De tabel hieronder vermeldt de voornaamste kenmerken van de locomotieven waarvan sprake op dit blad.